To był wyjątkowo pracowity wyjazd. W ciągu trzech dni przetestowałem 97 win. Przez usta przepłynął mi cały przekrój piemonckich smaków. Momentami czułem się jak juror castingu do "Idola"... ...Podchodzi przedstawiciel aziendy, dyskretnie uśmiecha się w naszą stronę po czym wskazując na butelkę, prezentuje walory i historię zawartego w niej trunku. Przepłukuje winem kieliszek i nalewa odrobinę do oceny. Ja krytycznym okiem analizuję jego (wina, nie człowieka!) wygląd zewnętrzny, napełniam nos aromatem i siorbając, mlaskając oraz rozprowadzając płyn po jamie gębowej wypluwam do kuwety. Chwila skupienia - wrażenia trafiają do notesu. Jeszcze parę pytań o rocznik, winifikację, ekspozycję winorośli i ... dziękujemy, następny proszę...

Ten sam szczep, różne wina

Winnym szczepem "numero uno" Piemontu jest niewątpliwie Nebbiolo, w wolnym tłumaczeniu "mglisty" od "nebbia" - mgła. Mglista często bywa tu aura, o czym przekonałem się od razu pierwszego poranka w Turynie i dość mgliste jest nasze pojęcie o robionych z niego winach. Rozwiejmy więc wątpliwości. Z Nebbiolo powstaje: Barolo, Barbaresco i Nebbiolo. Skąd różnice w nazwach? Najsłynniejsze - Barolo, powstaje z Nebbiolo, które rośnie w okręgu miejscowości Barolo. Jest to ściśle określony obszar ok. 1200 ha. Analogicznie z Barbaresco, przy czym upraw jest o połowę mniej. Inne wina robione z Nebbiolo mają nazwę miejscowości połączoną ze szczepem, jak np. Nebbiolo d'Alba (czyli z Alby), czy Nebbiolo d'Roero. Jest też Nebbiolo Langhe - od nazwy całej apelacji.

Drugim popularnym czerwonym winem jest Barbera - robione ze szczepu o tej samej nazwie. Tu sprawa jest prostsza, są dwa okręgi: Barbera d'Asti i Barbera d'Alba. Barbera, to drugi szczep Italii, pod względem ilości upraw (po Sangiovese).

Mniej znani, ale też lubiani
Czerwone:
Dolcetto ("małe słodkie"), jak sama nazwa wskazuje, nie jest winem słodkim. Miłe (nie, gdy jest kiepskiej jakości) wino do picia "za młodu", wtedy jest najlepsze.
Brachetto - słodkawe, lekko musujące (vivace, frizzante), to również nazwa szczepu miejscowego (czyli autochtonicznego, endomicznego).
Freisa - lekkie wino, bywa perliste, też nazwa miejscowego szczepu.
Białe:
Gavi, ze szczepu Cortese - ciekawe białe wina, rześkie, oddające w charakterze terroir.
Arneis (szczep Arnejs, Arneis) - to moje odkrycie - daje wina trochę aromatyczne (zioła, gruszki), dobrze zbudowane, z charakterem.
Moscato (z Moscato Bianco) - musujące (spumante), słodkie, lekkie (ok. 5% alk.) - dla amatorów.
Są też szczepy międzynarodowe, takie jak Cabernet Sauvignon, Pinot Noir (Nero), Chardonnay, ale to produkcja marginalna, często służą do kupaży.

Winnice, wina i ludzie
Parę słów o winnicach (po włosku w Piemoncie winnica to: azienda, bric, costa, sito, sorí), których wina kosztowałem. Pierwszego dnia sprawa była uproszczona. Przedstawiciele pięciu: La Briusa, Cascina Zoina, Dora Renato, Fratelli Serio & Battista Borgogno i La Trava (gospodarz spotkania) - tworzą tzw. cooperativę (inaczej konsorcjum, spółdzielnię), zebrali się w jednym miejscu. Mistrzem ceremonii był ich wspólny enolog - Massimo Boido.
La Trava położona jest w niewielkiej, malowniczej miejscowości Mango (teraz mogę mówić, że piłem wina z „mango"!). Przedstawiciele poszczególnych producentów przywitali nas i gościli bardzo serdecznie. Czuliśmy jak ważna jest dla nich promocja swoich win, nawet w naszym raczkującym winiarsko kraju. Nie sposób opisać tu wszystkich (ponad 30) degustowanych win. Wybrałem po jednym z każdej winnicy i napisałem kilka słów (patrz: pod zdjęciami obok).

Tego samego dnia w miejscowości Barbaresco czekało na nas kolejnych pięciu wytwórców: Brema, Degiorgis, Filippo Gallino, Saria i San Biagio. Można powiedzieć, że są dla siebie konkurencją. Nie było jednakże żadnego problemu, by razem zaprezentowali nam po kilka swoich win.

Dzień drugi
Drugiego dnia słoneczny poranek przywitał nas fantastycznym widokiem. U stóp Hotelu Parco Europa roztaczała się panorama gęstej zabudowy Turynu, a w oddali stały dumnie ośnieżone, groźne szczyty Alp. Potęga gór nasuwa skojarzenia o kruchości naszego życia - od razu uświadomiłem sobie ile jest jeszcze win do spróbowania! Rogalik z kawą i do pracy.
Po 1,5-godzinnej jeździe stanęliśmy przed zabudowaniami aziendy Demarie. Najpierw przywitał nas kosmaty tropiciel trufli - pies Didone, a potem gospodarz - Paolo Demarie. Gospodarstwo przestawia się na nowoczesną produkcję win ambitnych i eleganckich. Po degustacji moim faworytem pozostanie Nebbiolo Roero 2005 o pięknej, głębokiej czerwieni, zrównoważone, ze zdecydowanymi taninami i aromatami czerwonych owoców, z delikatną nutą wanilii. Świeże i żywe, a już całkiem eleganckie i subtelne.

Wina rodziny Veglio dojrzewają przy muzyce zespołu Nirvana. Podczas prezentacji cały czas coś grało, a potem zaczęło się dość hałaśliwe butelkowanie w rytmie „We will rock you". A jakie robią wina? Raczej nieskomplikowane, obiadowe i atrakcyjne cenowo. Barolo 2004, łatwe w piciu, świetnie towarzyszyło nam przy włoskiej kuchni. Pani Giuseppina - seniorka rodu - osiągnęła w niej mistrzostwo absolutne (przy potrawie z dzika biłem brawo!).