Firma ojca Ambrogio i syna Giovanni (na zdjęciu obok) - „Tenute Ambrogio e Giovanii Folonari”, założona została w 2000 roku, ale tradycje rodzinne sięgają XVIII wieku. W ich posiadaniu jest 350 ha winnic i 1100 ha innych terenów. Produkcja powinna osiągnąć 2 mln butelek w tym roku. Mają 8 swoich winnic, głównie w Toskanii oraz 50% udziałów w dwóch następnych i prowadzą dystrybucję dla kilku producentów. „Folonari” zaliczani są do najważniejszych winiarzy we Włoszech. Kultywują klasyczną tradycję i tworzą awangardowe nowe wina, tzw. supertoskany. Zależy im na stworzeniu indywidualnych cech rozróżniających poszczególne regiony: centralne Chianti Classico, południowe Montalcino i Montepulciano i zachodnie nad Morzem Tyrreńskim.

Tenute e vino di Toscana

czyli toskańskie winnice i wina: powierzchnia 70 tys. ha, 3 mln hektolitrów rocznie, 100 tys. zajmujących się produkcją ludzi oraz 6 tys. rozlewni. Najbardziej znanymi szczepami są Sangiovese i jego słynne odgałęzienie – Brunello. Ustanowiono cztery klasyfikacje win (rosnąco):
- stołowe: Vino da Tavola (VdT),
- z określonego miejsca: Indacione Geografica Tipica (IGT),
denominacje:
- Origine Controlata (DOC),
- Origine Controlata e Garantita (DOCG).
Tradycyjne winiarstwo pełne uregulowań i ograniczeń od jakiegoś czasu przyduszało nowoczesnych enologów. Zaczęły więc powstawać wina wymykające się denominacjom, ciekawe, autorskie, z zagranicznych szczepów. Przylgnęła do nich nazwa: supertoskany (Super Toscan) – produkowane są i leżakowane w jednej konkretnej winnicy.

Przyjeżdżamy do Villi (a raczej małego pałacyku) Nozzole położonej na obrzeżach Greve in Chianti, miejscowości odległej o 20 km na południe od Florencji. Jesteśmy gośćmi rodziny Folonarich. Wita nas, jak starych znajomych, sympatyczna Gissela Baquis. Jesteśmy zaskoczeni pięknymi, przestronnymi wnętrzami Villi oraz serdecznością służby: Mario i Gracielli. Czujemy się wyjątkowo, jakbyśmy byli kimś bardzo ważnym. Obecność służby sprawia, że jestem jakiś nieswój - może uczestniczę w sztuce, której akcja toczy się w XIX wieku? Z czasem przywykam. Podejrzewaliśmy, że starszy wiekiem Mario (zdjęcie obok: z prawej), sprawuje funkcję majordomusa. Tak było do chwili, w której Graciella spytała kogoś, czy życzy sobie kawy – a na twierdzącą odpowiedź zareagowała okrzykiem: „Mario, cafe!”
Dotarliśmy na miejsce w zupełnych ciemnościach, dopiero rano krajobraz za oknem wprowadził wszystkich w zachwyt. Tego poranka właściciele aparatów fotograficznych, a wśród nich autor tych słów, rozbiegli się za zdjęciami, jak gdyby dookoła Villi Nozzole spacerowały tłumy topmodelek - pamięci cyfrówek zapełniane były w ekspresowym tempie. Po pierwszym zachłyśnięciu się toskańską przyrodą, późniejsze widokówki były już bardziej cyzelowane.

Odwiedziliśmy cztery miejsca upraw, produkcji i leżakowania wina.
Pierwsza winnica, na miejscu: Tenuta di Nozzole. Naszym opiekunem jest Giovanni Folonari. Płeć żeńska ma lekko podniesione tętno: to młody, sympatyczny i do tego przystojny Włoch. Chętny do wyjaśnień, z typową włoską gestykulacją, oprowadza nas po gospodarsku, wykazując dużą wiedzę i umiejętność jej przekazywania.

Degustacja składa się z siedmiu win. Największe wrażenie robi na nas „La Forra” Chianti Classico 2001 Riserva (DOCG). Dobrze nadaje się do zaspokajania gustów tych bardziej już „zepsutych” degustatorów. W pamięci zostanie jeszcze białe wino z winnicy Ronco dei Folo, ze szczepu Tocai – nie mające nic wspólnego z węgierskim tokajem – młode, z aromatami owocowymi, wytrawne, ale sprawiające wrażenie wręcz słodkiego. Z Nozzole jest również „Il Pareto” (IGT) – supertoskan, w całości z Cabernet Sauvignon. 18 miesięcy w małych beczkach dębowych. Bardzo skoncentrowane, o dużej kwasowości, koniecznie z jedzeniem – może leżakować i 20 lat. Od pierwszej kolacji nasze uznanie zdobywa Nozzole Chianti Classico 2003 (DOCG) (na etykiecie: zdjęcie u dołu - lewe okno u góry, to moje lokum) - dobre również do picia bez jedzenia. Jest jeszcze świetne Chardonny 2005 (IGT) „La Bruniche” – polecam wszystkim lubiącym wina białe.

Normalna” turystyka

Toskania jest integralną częścią historii Włoch. Być tak blisko, że turlając butelkę po drodze, można by zajść pieszo między śniadaniem i lunchem, a nie wstąpić do Florencji, byłoby fatalnym przeoczeniem. Tak więc, przede wszystkim, zapierająca dech, pełna renesansu, Florencja. Widzimy jak biznes aptekarski potrafi się udać. Potęga Mediccich i ich patronat, to dzisiaj mnóstwo atrakcji do zwiedzania. Sercem miasta jest Piazza del Duomo (plac katedralny) z katedrą o imponującej kopule, 1000-letnim baptysterium i dzwonnicy sięgającej chmur. I to samo by wystarczyło. Ale nie, to tylko czubek góry lodowej! Budowle, dzieła sztuki i architektury, posągi, malowidła, muzea, galerie, ciasne uliczki, place i mosty, grobowce Galileusza, Michała Anioła i Dantego, słynne...

Po San Giminiano chodzimy pod kupionymi w sklepie parasolami - trochę szkoda, przecież to tzw. średniowieczny Manhattan – spora atrakcja turystyczna. Kiedyś takie wieże były bardzo popularne. Ten kto był ważniejszy miał wyższą, a jeśli ktoś do kogoś coś miał, to wieża stawała się obiektem zamachu (skąd my to znamy?). Tutaj tych wież zachowało się wyjątkowo dużo. Ale jest też znane miejscowe białe wino. I czerwone...

Gdy docieramy do niewielkiej wioski (a jakże by inaczej!) na wzgórzu – Monteriggioni, to nadal pada. Ta kieszonkowa twierdza, mimo, że zapłakana deszczem, ma swój klimat. Poza tym pizza i wino...

Prosto z winnicy „La Fuga” przyjeżdżamy do Pienzy – miasta powstałego z inicjatywy urodzonego tutaj papieża Piusa II. Zażyczył on sobie wybudować w tym miejscu katedrę, pałac papieski, biskupi i rynek. Od bramy wejściowej do wyjściowej spaceruje się cztery minuty główną uliczką. Po obu jej stronach jest po kilkanaście sklepików ze słynnymi owczymi serami „peccorino”. Nastrój Pienzy wykorzystał Zefirelli, kręcąc tutaj sceny do „Romea i Juli”. My w przytulnej restauracji spożywamy posiłek: kawałki krwistego steku są tak świeże, że próbują ucieczki (z włoskiego „la fuga”), ale skutecznie łagodzi ją Brunello.

Montepulciano, to jedno z najwyżej położonych miast Toskanii. Ma gęstą zabudowę, wąskie uliczki, pałace i kościoły, duży plac rynkowy z wysoką wieżą ratuszową i piękny widok roztaczający się dookoła. Jest tu także miejscowe Nobile, którego nalewanie do kieliszków słychać w zakamarkach licznych knajpek.

Przed samym odlotem zostaje parę godzin na Rzym. Od Termini przez Piazza Barberini do „Hiszpańskich Schodów”. Dalej fontanna di Trevi, Panteon, lody, Piazza Navona, lunch, Zamek Św. Anioła, kawa espresso i Bazylika Św. Piotra. Chyba, że ktoś chce inaczej. Uwaga: w Bazylice nie siadajcie na posadzce – ochroniarze od razu was przegonią – nie wolno. Może ktoś wie dlaczego?
Ciekawym obiektem do zwiedzania okazuje się, lecz koniecznie z przewodnikiem, lotnisko Fiumicino. Nasze stanowisko odprawy było daleko w ostatnim sektorze, następnie trzeba było szukać przejścia, podejścia, wejścia i wyjścia oraz dojścia do automatycznych drzwi gdzie dojeżdża kolejka bez kierowcy, z której jest już tylko jedno przejście, podejście, ruchome schody, obejście i poczekalnia przed „gaciami” C20...